Categories
Ιατρικά Άρθρα

Εξειδικευμένη έρευνα του άνδρα σε περίπτωση υπογονιμότητας

Η ανδρική γονιμότητα εξαρτάται από την περίπλοκη λειτουργικότητα του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος. Πρόκειται για ένα πολύπλευρο πλαίσιο που περιλαμβάνει ευαίσθητα όργανα υπεύθυνα για τις ορμόνες, τα οποία υπόκεινται σε ρυθμιστικό έλεγχο από άλλα συστήματα. Οι αξιοσημείωτες πρόοδοι στην έρευνα για την ανδρική αναπαραγωγή έχουν επιφέρει ουσιαστικές αλλαγές τόσο ως προς τη διάγνωση όσο και τη θεραπεία της ανδρικής υπογονιμότητας. Κατά την έρευνα των περιπτώσεων υπογονιμότητας του άνδρα, είναι επιτακτική η διεξαγωγή αξιολογήσεων της ανδρικής γονιμότητας για τη διευκόλυνση της διαμόρφωσης κατάλληλων στρατηγικών θεραπείας. Πέρα από την τυπική ανάλυση σπέρματος, διατίθενται πλέον εξειδικευμένες εξετάσεις. Αυτές παρέχουν μια πιο ολοκληρωμένη εκτίμηση για την ποιότητα του σπέρματος και στρατηγικές για την βελτίωσή της.

 

Ανάλυση ούρων μετά την εκσπερμάτωση

Η εξέταση των ούρων μετά την εκσπερμάτωση επιτρέπει τον αποκλεισμό της παλίνδρομης εκσπερμάτωσης. Ενδείκνυται σε ασθενείς με όγκο εκσπερμάτωσης <1,0 mL χωρίς άλλη εξήγηση. Χαμηλός όγκος σπέρματος ή απουσία εκσπερμάτισης μπορεί να προκύψει από:

  • ατελή συλλογή
  • μικρό διάστημα αποχής
  • παλίνδρομη εκσπερμάτιση
  • απόφραξη σπερματικού πόρου
  • υπογοναδισμό
  • συγγενή αμφοτερόπλευρη απουσία σπερματικού πόρου (CBAVD)

 

Σε ασθενείς με αζωοσπερμία, η ανίχνευση οποιουδήποτε σπέρματος υποδηλώνει παλίνδρομη εκσπερμάτιση. Επίσης, ακόμη και σε άνδρες χωρίς κάποιο πρόβλημα γονιμότητας, συχνά ανευρίσκονται σπερματοζωάρια στην ανάλυση ούρων μετά την εκσπερμάτωση.

 

Διορθικό υπερηχογράφημα και μαγνητική τομογραφία για έρευνα υπογονιμότητας του άνδρα

Το διορθικό υπερηχογράφημα (TRUS) και η μαγνητική τομογραφία (MRI) είναι χρήσιμα για τη διερεύνηση της απόφραξης του πόρου της εκσπερμάτισης. Γενικά, συνιστάται σε ασθενείς με ολιγοσπερμία και όξινη εκσπερμάτιση χαμηλού όγκου. Σπερματοδόχες κύστεις μεγέθους >1,5 cm σε προσθιοοπίσθια διάμετρο, ευμεγέθης σπερματικός πόρος και/ή κυστικές δομές μέσης γραμμής στον προστάτη υποδηλώνουν πλήρη ή μερική απόφραξη του εκσπερμάτωσης.

 

Έρευνα υπογονιμότητας του άνδρα μέσω βιοψίας όρχεων

Η διαγνωστική αναρρόφηση με λεπτή βελόνα και/ή η βιοψία όρχεων χρησιμοποιούνταν ιστορικά για τη διαφοροποίηση ασθενών με αποφρακτική και μη αποφρακτική αζωοσπερμία. Ωστόσο, έχει αποδειχθεί ότι σε πολλούς άνδρες με αζωοσπερμία και διαγνωστικές βιοψίες που δείχνουν σπερματογενετική ανακοπή (sperm arrest) ή Sertoli-only cell syndrome, είναι δυνατό να βρεθούν εντοπισμένες εστίες σπερματογένεσης με τη βοήθεια μικροσκοπικής αφαιρεσης ορχικού ιστού και σωληναρίων από τους όρχεις. Ως εκ τούτου, η διαγνωστική βιοψία δεν συνιστάται πλέον σαν αρχική διαγνωστική μέθοδος διερεύνσης, καθώς είναι μια επεμβατική διαδικασία και δεν παρέχει οριστική διάγνωση ή δεν προβλέπει εάν το σπέρμα, που θα βρεθεί με πιο εξελιγμένες μικροχειρουργικές τεχνικές.

 

Αντισώματα κατά του σπέρματος (Αντισπερμιδικά αντισώματα) ως μέσο για την έρευνα υπογονιμότητας του άνδρα

Τα αντισώματα κατά του σπέρματος μπορούν να σχηματιστούν όταν υπάρχει διαταραχή στον φραγμό αίματος-όρχεως και τα αντιγόνα του σπέρματος ενεργοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα. Αυτό μπορεί να συμβεί μετά τη βαζεκτομή (για αντισύλληψη), ορχικό τραύμα, βιοψία, ορχίτιδα, συστροφή ή καρκίνο των όρχεων. Τα αντισώματα μπορούν να ποσοτικοποιηθούν στον ορό, στο σπερματικό υγρό ή να συνδεθούν άμεσα με το σπέρμα. Τα αντισπερμιδικά αντισώματα μπορούν να μειώσουν την κινητικότητα, να εμποδίσουν τη διείσδυση της βλέννας του τραχήλου της μήτρας και να αποτρέψουν τη γονιμοποίηση. επομένως, τα αντισώματα κατά του σπέρματος μπορούν να μετρηθούν σε ζευγάρια με ανεξήγητη υπογονιμότητα και σε άνδρες με απομονωμένη χαμηλή κινητικότητα.

 

Έρευνα υπογονιμότητας του άνδρα μέσω κατακερματισμού DNA σπέρματος (DNA Fragmentation Test)

Μεγαλύτερος κατακερματισμός του DNA του σπέρματος παρατηρείται σε άνδρες που είναι υπογόνιμοι και σχετίζεται με χειρότερα αποτελέσματα επιτυχίας εγκυμοσύνης. Η επιδιόρθωση της κιρσοκήλης και η χρήση αντιοξειδωτικών σκευασμάτων έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν τον κατακερματισμό του DNA. Ενώ οι δοκιμές κατακερματισμού DNA του σπέρματος μπορεί να παρέχουν κάποιες προγνωστικές πληροφορίες, ο ρόλος τους στη διαχείριση ενός υπογόνιμου αρσενικού δεν έχει ακόμη καθοριστεί.

 

Γενετικός έλεγχος

Ο γενετικός έλεγχος ενδείκνυται για άνδρες με σοβαρή ολιγοσπερμία (<5 εκατομμύρια/mL).

 

Γονιδιακή μετάλλαξη για κυστική ίνωση & έρευνα υπογονιμότητας του άνδρα

Ο έλεγχος του γονιδίου CFTR ενδείκνυται σε ασθενείς με μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη απουσία του σπερματικού πόρου. Ο έλεγχος του συντρόφου ενδείκνυται επίσης για τον προσδιορισμό του κινδύνου για τους πιθανούς απογόνους εάν υπάρχει μετάλλαξη CFTR στον ένα σύντροφο. Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι επί του παρόντος οι διαθέσιμες μέθοδοι δεν ανιχνεύουν όλες τις πιθανές μεταλλάξεις του γονιδίου CFTR. επομένως, ορισμένοι άνδρες με ετερόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη απουσία του πόρου  θα έχουν άλλες ανωμαλίες του ουρογεννητικού συστήματος, και ενδείκνυται επίσης και υπερηχογράφημα κοιλίας.

 

Έρευνα υπογονιμότητας του άνδρα μέσω ελέγχου καρυότυπου

Ο έλεγχος καρυότυπου ενδείκνυται σε ασθενείς με σοβαρή ολιγοσπερμία (<5 εκατομμύρια/mL), επειδή ο επιπολασμός των ανωμαλιών του καρυότυπου είναι αντιστρόφως ανάλογος με τον αριθμό των σπερματοζωαρίων: <1% με φυσιολογικό αριθμό σπερματοζωαρίων, 5% με σοβαρή ολιγοσπερμία (<5 εκατομμύρια/mL) και 10–15% με αζωοσπερμία. Η πιο κοινή ανωμαλία είναι το σύνδρομο Klinefelter (47, XXY), το οποίο ευθύνεται για περίπου τα δύο τρίτα των ανωμαλιών σε άνδρες που είναι υπογόνιμοι. Οι απόγονοι ασθενών με σύνδρομο Klinefelter σπάνια μεταδίδουν τη μετάλλαξη σε τους απογόνους τους. Ωστόσο, συνιστάται γενετική συμβουλευτική για το ζευγάρι. Μια μεγάλη καρυοτυπική ανωμαλία σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο αποβολής και απογόνων με χρωμοσωμική και συγγενή ανωμαλία.

 

Έρευνα υπογονιμότητας του άνδρα: Μικροελλείψεις (Microdeletions) χρωμοσώματος Υ

Μια συγκεκριμένη περιοχή του χρωμοσώματος Υ, που ονομάζεται AZF (παράγοντας αζωοσπερμίας), στο μακρύ σκέλος του χρωμοσώματος Υ είναι σημαντική για τη φυσιολογική σπερματογένεση. Οι μικροελλείψεις  μπορούν περαιτέρω να ταξινομηθούν ανάλογα με τη συγκεκριμένη περιοχή όπου εμφανίζονται, AZFa (εγγύς), AZFb (κεντρικό) και AZFc (απώτερο). Αυτή η τοποθεσία παρέχει σημαντικές προγνωστικές πληροφορίες που βοηθούν στην άμεση περαιτέρω διαχείριση.

 

Επισκόπηση της εξειδικευμένης διαχείρισης της ανδρικής υπογονιμότητας

Υπογοναδοτροπικός υπογοναδισμός

Σε ασθενείς με υπογοναδοτροπικό υπογοναδισμό που είναι δευτεροπαθής στην υπερπρολακτιναιμία, το πρώτο βήμα είναι η ομαλοποίηση της προλακτίνης. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει:

  • χειρουργική επέμβαση
  • χρήση αγωνιστή υποδοχέα ντοπαμίνης
  • διακοπή ενός αιτιολογικού φαρμάκου

Εάν η ομαλοποίηση της τεστοστερόνης δεν συμβεί μετά από έξι μήνες, ενδείκνυται θεραπεία με γοναδοτροπίνη. Ο υπογοναδοτροπικός υπογοναδισμός υποθαλαμικής προέλευσης μπορεί να αντιμετωπιστεί με ορμόνη απελευθέρωσης γοναδοτροπίνης (GnRH, παλμική υποδόρια ή ενδοφλέβια) ή γοναδοτροπίνη. Οι ασθενείς με πρόβλημα υπόφυσης απαιτούν θεραπεία με γοναδοτροπίνη με τη μορφή ανθρώπινης χοριακής γοναδοτροπίνης (hCG). Οι ασθενείς που παραμένουν αζωοσπερμικοί ή σοβαρά ολιγοσπερμικοί μετά από έξι έως εννέα μήνες θα πρέπει επίσης να λαμβάνουν θεραπεία με ανασυνδυασμένη FSH.

 

Κιρσόκηλη

Η διόρθωση της κιρσοκήλης ενδείκνυται σε ασθενείς με κλινική κιρσοκήλη και παθολογικό σπερμοδιάγραμμα, καθώς βελτιώνει τα ποσοστά εγκυμοσύνης. Η κιρσοκήλη μπορεί να διορθωθεί με χειρουργική απολίνωση (π.χ. ανοιχτή, μικροσκοπική, λαπαροσκοπική) ή με εμβολισμό. Τα χαμηλότερα ποσοστά υποτροπών και επιπλοκών σχετίζονται με την μικροχειρουργική απολίνωση. Επομένως, οι άνδρες θα πρέπει να αποφέυγουν την αποκατάσταση με λαπαροσκοπικές ή απαρχαιωμένες τεχνικές με υψηλή τομή χωρίς την χρήση μικροσκοπίου από εξειδικευμένο Ανδρολόγο, ουτώς ώστε να έχουν την καλύτερη δυνατή επιτυχία.

 

Παλίνδρομη εκσπερμάτιση

Συμπαθητικομιμητικοί παράγοντες, όπως η ψευδοεφεδρίνη, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μια προσπάθεια να κλείσει ο αυχένας της ουροδόχου κύστης και να οδηγήσει σε ορθόδρομη εκσπερμάτιση. Σε ασθενείς με αδυναμία εκσπερμάτωσης, τα ούρα αλκαλοποιούνται. Μετά την εκσπερμάτωση, λαμβάνονται ούρα και ανακτάται σπέρμα για τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ART).

 

Απόφραξη του σπερματικού πόρου

Σε ασθενείς με αζωοσπερμία λόγω απόφραξης του σπερματικού πόρου, η διουρηθρική εκτομή (TURED) έχει ποσοστό επιτυχίας 50%.

 

Αποφρακτική αζωοσπερμία

Οι τεχνικές ανάκτησης σπέρματος, όπως διαδερμική αναρρόφηση αναρρόφηση σπέρματος, αποτελούν μια επιλογή για ασθενείς με αποφρακτική αζωοσπερμία.

 

Μη αποφρακτική αζωοσπερμία

Η μικροχειρουργική εξαγωγή σπέρματος από τους όρχεις (microTESE) επιτρέπει την αναγνώριση και την επιλεκτική εκτομή μεγαλύτερων σπερματοζωαρίων, τα οποία είναι πιο πιθανό να παράγουν σπέρμα με την χ΄ρησ μικροσκοπίου. Αυτό αυξάνει τις πιθανότητες επιτυχίας ενώ ελαχιστοποιεί τη βλάβη των όρχεων μετεγχειρητικά. Σε περίπου 40-50% των ανδρών με μη αποφρακτική αζωοσπερμία, μπορεί να βρεθεί σπέρμα με microTESE, συμπεριλαμβανομένων ανδρών με σύνδρομο Klinefelter, μικροέλλειψη AZFc, προηγούμενη διάγνωση Sertoli-only cell syndrome ή διακοπή ωρίμανσης των σπερματοζωαρίων, μετά από χημειοθεραπεία, και σε άνδρες που έχουν υποβληθεί σε ορχεοπηξία για κρυψορχία.

 

Κρυοσυντήρηση του σπέρματος

Η κρυοσυντήρηση του σπέρματος συνιστάται σε άνδρες που επιθυμούν μελλοντικούς βιολογικούς απογόνους και πρόκειται να υποβληθούν σε:

  • Χημειοθεραπεία
  • Ακτινοθεραπεία
  • Κάποια χειρουργική επέμβαση που ενδέχεται να επηρεάσει τη γονιμότητα

Μπορεί επίσης να προσφερθεί σε άνδρες με σοβαρή ολιγοζωοσπερμία, ως εξασφάλιση σε περίπτωση που γίνουν αζωοσπερμικοί. Ο μέγιστος χρόνος αποθήκευσης για το ανθρώπινο σπέρμα είναι άγνωστος, αλλά υπάρχει καταγεγραμμένη περίπτωση όπυ σπέρμα κρυοσυντηρημένο για 28 χρόνια έχει χρησιμοποιηθεί με επιτυχία για τη σύλληψη ενός υγιούς παιδιού.

 

Εν κατακλείδι,

  • Οι υπογόνιμοι άνδρες θα πρέπει να παραπέμπονται σε έναν ειδικό Ανδρολόγο ανδρικής υπογονιμότητας.
  • Η αξιολόγηση ενδείκνυται εάν δεν επιτευχθεί εγκυμοσύνη μετά από 12 μήνες τακτικής, απροστάτευτης σεξουαλικής επαφής.
  • Η αξιολόγηση της ανδρικής υπογονιμότητας από τον γιατρό θα πρέπει να περιλαμβάνει λεπτομερές ιστορικό, φυσική εξέταση, ορμονική αξιολόγηση και ανάλυση σπέρματος.
  • Η εξωγενής τεστοστερόνη αντενδείκνυται σε άνδρες που αναζητούν γονιμότητα καθώς καταστέλλει τη σπερματογένεση.

 

Για περισσότερες πληροφορίες, επικοινωνήστε σήμερα με τον Χειρουργό Ουρολόγο Ανδρολόγο, Ιωάννη Μπελημπασάκη.

Σχετικά Άρθρα

REZUM

REZUM σύγκριση με TURis προστατεκτομή

Η REZUM και η TURis είναι δύο διαφορετικές μεθόδοι για τη θεραπεία της καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη. Η REZUM είναι μια επέμβαση, η οποία χρησιμοποιεί ατμό νερού για να καταστρέψει...

Περισσότερα...

Τι είναι το PSA;

[content_table] Έλεγχος PSA και καρκίνος του προστάτη Στο ιατρείο μας καταλαβαίνουμε τη σημασία του ελέγχου για κακοήθεις και καλοήθεις ασθένειες του προστάτη και της υγείας των ανδρών. Υπάρχει σημαντική σχέση μεταξύ της καλοήθους...

Περισσότερα...

Nόσος Peyronie – Πότε Είναι Ανησυχητική Η Κάμψη Πέους;

[content_table] Η ελαφρά κάμψη του πέους προς τα αριστερά ή δεξιά, είναι φυσιολογική, όταν βρίσκεται σε στύση. Στην περίπτωση όμως, που εντοπίζεται μια πιο σημαντική κάμψη στο πέος, η οποία...

Περισσότερα...

ΚΑΛΕΣΤΕ ΜΑΣ
ΚΛΕΙΣΤΕ ΡΑΝΤΕΒΟΥ